Προσωπική άποψη: Παντελής Μαυρομμάτης

Μια ακόμα εξαιρετική δουλειά από τις εκδόσεις ARS NOCTURNA, οι οποίες, κατά τη γνώμη μου, κάνουν πραγματικά πολύ καλή δουλειά. Μέσα από το συγκεκριμένο βιβλίο, ο τεράστιος ΧΦΛ (H.P. Lovecraft) γίνεται ακόμα πιο γνωστός σε εμάς τους λάτρεις του, μέσα από τις προσωπικές μαρτυρίες του συγγραφέα και στενού του φίλου, Frank Belknap Long.

Εδώ μέσα παρουσιάζονται με ιδιαίτερα οργανωμένη δομή και γραφή που ρέει, άγνωστες πτυχές γύρω από τη ζωή του, τη βιβλιογραφία του, την καθημερινότητά του και τις συνήθειές του. Προσωπικά, μέσα από αυτό το βιβλίο λάτρεψα λίγο παραπάνω τον τεράστιο H.P. Lovecraft. Στη συνέχεια έχω ομαδοποιήσει κάποιες από τις ενδιαφέρουσες αυτές πληροφορίες και αναφορές του βιβλίου, σχετικά με την τεράστια αυτή προσωπικότητα. Σαφώς μεγαλύτερη περιγραφικότητα και πολύ περισσότερα στοιχεία, εντός…

Γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Πρόβιντενς της Νέας Αγγλίας. Έτρωγε πολύ τυρί και υπεραγαπούσε τις γάτες. Δε μπορούσε να αντέξει πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, στις οποίες ήταν εξαιρετικά ευαίσθητος. Ήταν άθεος και μισούσε την αίσθηση των γυαλιών πάνω στη μύτη του. Όπως χαρακτηριστικά έλεγε “θα περιμένω μερικά χρόνια και μετά θα αρχίσω να σκουντουφλάω”.

Στην ηλικία των εφτά ή οχτώ χρονών, κάνοντας παρέα με κάποια παιδιά της γειτονιάς, έφτιαξε ένα πυροσβεστικό σώμα που ανεβοκατέβαινε τους δρόμους του Αρχαίου Λόφου με ένα υποτυπώδες πυροσβεστικό όχημα και με μικροσκοπικό εξοπλισμό που κατάφεραν να συνθέσουν από ξύλινα κασόνια και μάνικες.

Δε θεώρησε ποτέ τον εαυτό του, ούτε και θα το ήθελε άλλωστε, επαγγελματία συγγραφέα. Το να γράφεις για να πουλήσεις ήταν κατά τη γνώμη του ατιμωτικό σαν επάγγελμα. Παρόλα αυτά, έγραφε μέχρι αργά τη νύχτα στο γραφείο του, με τις κουρτίνες πάντα τραβηγμένες για να μη μπαίνει το παραμικρό φως από το δρόμο.

Του άρεσαν τα κοστούμια σε σκούρο γκρι χρώμα, με γκρι ή μπλε κάλτσες. Στα ραντεβού του ποτέ δεν ήταν ακριβής. Συνήθως αργούσε κάνα μισάωρο – μπορεί και παραπάνω. Καμιά φορά το μισάωρο γινόταν και δίωρο.

Έκανε πολλούς περιπάτους. Του άρεσε να εξερευνά τις σκεπασμένες από τον κισσό αυλές και τα ταφικά περιβόλια των εκκλησιών. Τον καταγοήτευαν τα αρχαία νεκροταφεία και οι μουχλιασμένες κρύπτες. Πολλές φορές σταματούσε τη βόλτα του για να μετρήσει τις πλάκες του πεζοδρομίου.

Τουλάχιστον δύο ή τρεις φορές τη βδομάδα έβγαινε, σε νυχτερινές εξερευνήσεις αρχαιολογικής φύσεως παρέα με τον Λάβμαν ή τον Κερκ ή και τους δύο μαζί. Περιπλανιόντουσαν άσκοπα στο Βίλατζ, τη Νότια πλευρά του Μανχάταν και το Μπρούκλιν Χάιτς, περιεργαζόμενοι παμπάλαια σπίτια και βαδίζοντας πολλές φορές μέχρι πρωίας.

Στον τομέα της λογοτεχνίας προτιμούσε τους ονειρικούς ορίζοντες του Ντάνσανυ, ενώ στην τέχνη τον εξέφραζαν περισσότερο τα μακάβρια έργα του Γκόγια, όχι λόγω του ρεαλισμού τους, αλλά επειδή του δημιουργούσαν τρομακτικά οράματα.

Τα δύο χρόνια που έζησε στη Νέα Υόρκη, ήταν πραγματική κόλαση για τον ίδιο. Αν και τον μάγεψε στην αρχή, η διαμονή του εκεί μετατράπηκε γρήγορα σε εφιάλτη. Δεν άντεχε τα πλήθη, την αφόρητη πίεση και την κίνηση. Η συνήθειά του να περπατά γρήγορα δίχως να προσέχει το περιβάλλον γύρω του, είχε σαν αποτέλεσμα πολλές φορές να διασχίζει το δρόμο με κόκκινο, βάζοντας τόσο πολύ σε κίνδυνο τη ζωή του που η επιβίωσή του στη μεγαλούπολη φάνταζε σχεδόν θαύμα. Όπως αναφέρει ο συγγραφέας, σχετικά με τη διαμονή του ΧΦΛ στη Νέα Υόρκη:

Ποτέ πια δε θα επιδιδόταν σε μακρινούς, μοναχικούς περιπάτους ανάμεσα στα δρομάκια που μονάχα στον Αρχαίο Λόφο συναντούσες. Δε θα ξανάβλεπε ποτέ το παιχνίδισμα του ηλιόφωτος και της σκιάς στα αρχαία κωδωνοστάσια και τα απομονωμένα εκκλησάκια, όπου “τα νεκρά φύλλα μιλούσαν ψιθυριστά για τις παλιές μέρες, λαχταρώντας εικόνες και ήχους που δεν υπάρχουν πια”, ούτε θα σταματούσε κάπου για να χαϊδέψει μια γάτα πριν επιστρέψει σπίτι.

Εκτενής αναφορά γίνεται και στη λέσχη Κέιλεμ, η οποία πήρε αυτόν τον τίτλο από το γεγονός πως όλα τα πρώιμα μέλη της είχαν επώνυμα που άρχιζαν από Κ, Λ ή Μ – Μόρτον, Κερκ, Ληντς, Λάβμαν, ΜακΝήλ, Λονγκ, και Λάβκραφτ φυσικά. Το Κέιλεμ Κλαμπ διοργάνωνε συχνές συναντήσεις, συνήθως δύο φορές το μήνα. Σχεδόν πάντα, ο Λάβκραφτ μίλαγε περισσότερο από τους άλλους. Βυθιζόταν στην πολυθρόνα του, γιατί για κάποιο λόγο δεν ένιωθε άνετα σε καρέκλα με πλάτη, και οι λέξεις άρχιζαν να ξεχύνονται από το στόμα του σε μια συνεχόμενη ροή.

Οι συγκεντρώσεις αυτές σπάνια τέλειωναν πριν από τις δύο τα ξημερώματα, μερικές φορές μάλιστα κρατούσαν έως την αυγή. Το κέρασμα ήταν συνήθως κάτι απλό – ένας δίσκος με μπισκότα και δυνατός καφές, σκέτος επί το πλείστον.

Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η σκηνή όπου ο ΧΦΛ μπαίνει σε βιβλιοπωλείο για να κάνει κάποιες αγορές. Προσωπικά το θεωρώ από τα καλύτερα σημεία του βιβλίου και χαίρομαι που διαπιστώνω πως δεν είμαι ο μοναδικός που σκέφτεται ανάλογα μόλις μπαίνει σε βιβλιοπωλείο ή παλαιοβιβλιοπωλείο…

Τον Αύγουστο ή το Σεπτέμβριο του 1926, ο Lovecraft θα θεμελιώσει τη Μυθολογία Κθούλου, γράφοντας το The Call of Cthulhu, ένα σύντομο διήγημα που αποπνέει τα αποπνικτικά αισθήματα ετερότητας που ανέπτυξε το διάστημα του έγγαμου βίου του στη Νέα Υόρκη. Σε επιστολή του προς τον F.B. Long, με ημερομηνία 21 Αυγούστου 1926, σημειώνει ανάμεσα στα άλλα πως “η πόλη είναι βρομισμένη και καταραμένη – φεύγω από αυτήν με την αίσθηση ότι η επαφή με έχει μολύνει και λαχταρώ κάτι που να μπορεί να ξεπλύνει την ανάμνησή της!

Οι ιστορίες του ΧΦΛ, μέχρι το 1975 όπου και γράφτηκε το βιβλίο, είχαν μεταφραστεί σε τουλάχιστον δεκαοκτώ γλώσσες. Ο ίδιος, συνήθιζε να χρησιμοποιεί παραπομπές από μυθολογικές ονομασίες, να τις ανακατεύει δίχως ιδιαίτερη σκέψη και να τις τυλίγει με μια αύρα απόκοσμου μυστηρίου.

Η φανταστική πόλη Άρκαμ που αναφερόταν σε πολλά διηγήματά του υποδήλωνε το στοιχειωμένο Σέιλεμ της Μασαχουσέτης.

Απ’ όσες ιστορίες έγραψε, καμία δεν τον ικανοποίησε ποτέ πλήρως, εκτός από δύο-τρεις. Μία από τις λίγες που θεωρούσε ικανοποιητικές ήταν “Ο τρόμος του Ντάνγουιτς”.

Ο Ίσκιος πάνω από το Ίνσμουθ δημοσιεύτηκε μεταθανάτια στο Weird Tales και λίγο αργότερα σαν ξεχωριστό, δερματόδετο βιβλίο.

Στην ιστορία “Φυλακισμένος με τους Φαραώ” περιέγραφε τις, εντελώς φανταστικές βέβαια, περιπέτειες του φημισμένου μάγου Χάρι Χουντίνι, τον οποίο γνώριζε προσωπικά. Ο τελευταίος παραδέχτηκε σε μια μεταξύ τους συζήτηση ότι η εν λόγω ιστορία ήταν εξαιρετική.

Μου τηλεφώνησε να τον συναντήσω στο ένα από τα δύο ή τρία βιβλιοπωλεία του δήμου, βέβαιος πως θα έδειχνα ιδιαίτερο ενδιαφέρον να τον παρακολουθώ να διαλέγει μερικές καινούριες εκδόσεις για τη βιβλιοθήκη του… Προσπάθησα να πείσω τον εαυτό μου πως με ήθελε περισσότερο για να τον συγκρατήσω και να μην αγοράσει πάνω από δύο τρία βιβλία.

Όταν έφτασα στο βιβλιοπωλείο, βρήκα τον Χάουαρντ (ΧΦΛ) να στέκεται σε μια κινούμενη φορητή σκάλα, στην άλλη άκρη του μαγαζιού, μετακινώντας και εξετάζοντας βιβλία από τα ράφια. Κάποια τα τοποθετούσε πίσω και κάποια άλλα τα έβαζε σε μια μεγάλη μαύρη, δερμάτινη σακούλα που κουβαλούσε συνήθως μαζί του… Μόλις με είδε κατέβηκε γρήγορα από τη σκάλα και έβγαλε τρία βιβλία από τη σακούλα, τοποθετώντας τα μαζί με άλλα τέσσερα ή πέντε που είχε διαλέξει προηγουμένως…

“Μα δεν ξέρω τί ακριβώς ψάχνεις… Εσύ έχεις λεηλατήσει όλο το κατάστημα”.

Kάπου εκεί υπάρχει άλλη μια σκάλα” είπε, δείχνοντας ανάμεσα στις σκιές. “Ανέβα και ρίξε μια ματιά. Αν δεις κάτι που πιστεύεις πως με ενδιαφέρει, κατέβα και δείξε το μου”.

“Πόσα βιβλία σκοπεύεις να αγοράσεις;”

“Όχι και πολλά, αλλά μόλις τώρα άρχισα. Θα κάνω λίγες αγορές ακόμα”.

Προδομένος από διπλή ασθένεια, όταν και του διαγνώστηκε καρκίνος των εντέρων και νεφρίτιδα, ο ΧΦΛ απεβίωσε το 1937. Είναι χαρακτηριστικό ότι η είδηση της ασθένειάς του είχε αναφερθεί από την εφημερίδα New York Times, με έντονα μαύρα γράμματα, για να ξεχωρίζει από τις υπόλοιπες ειδήσεις: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΜΕ ΣΟΒΑΡΟΤΑΤΗ ΝΟΣΟ.

Όπως ανέφερε κάποτε ο ίδιος ο ΧΦΛ στο συγγραφέα, είχε ένα παράπονο: “Η λαχτάρα για εξερεύνηση και περιπέτεια σε απόκρυφα μέρη της γης που βιώνουν τα περισσότερα αγόρια παρόμοιας ηλικίας, αν έχουν και λίγη φαντασία, είναι κάτι που εγώ δε βίωσα ποτέ… μια ελαφριά διαφοροποίηση στο πρώιμο περιβάλλον μου πως φεύγω μακριά χωρίς να λέω λέξη σε κανέναν”.

Άκρως συγκινητική η τελευταία συνάντηση του Κέιλεμ Κλαμπ, με τον ΧΦΛ να αποτελεί πλέον εδώ και χρόνια παρελθόν από τη λέσχη και την ίδια τη ζωή…

Περίληψη: Το βιβλίο Χάουαρντ Φίλιπς Λάβκραφτ, Ο Ονειρευτής των Νυχτερινών Τόπων, αποτελείται από τις προσωπικές αναμνήσεις του συγγραφέα και στενού φίλου του X. Φ. Λάβκραφτ, Φρανκ Μπέλκναπ Λονγκ, από τη μακρόχρονη φιλία και αλληλογραφία τους κατά τις δεκαετίες του ’20 και του ’30, και θεωρείται ως η πιο έγκυρη βιογραφική απεικόνιση μέχρι σήμερα του δημιουργού που καθιέρωσε το είδος του κοσμικού τρόμου στη λογοτεχνία. 

Στον παρόντα τόμο ο Λονγκ παρουσιάζει τον μυθικό συγγραφέα από το Πρόβιντενς όπως τον γνώρισε ο ίδιος, περιγράφοντας τις ιδιαιτερότητες ενός λαμπρού νου και τις εκκεντρικότητες ενός ιδιόρρυθμου ανθρώπου, σε μια γλαφυρή αφήγηση βασισμένη αποκλειστικά στην προσωπική εμπειρία και την αναβίωση του κλίματος της εποχής του θρυλικού εκδοτικού οίκου Arkham House και του περιοδικού Weird Tales.

Στοιχεία βιβλίου:

Τίτλος: Χάουαρντ Φίλιπς Λάβκραφτ, ο Ονειρευτής των Νυχτερινών Τόπων

Συγγραφέας: Frank Belknap Long

Εκδόσεις: Ars Nocturna

Αριθμός Σελίδων: 295

Έτος Έκδοσης: 2018

ISBN: 978-618-5032-28-9

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here