Ρωτάει η Αναστασία Νεραϊδόνη

Στο φετινό ΦantastiCon έκαναν το ντεμπούτο τους αρκετά λαχταριστά μυθιστορήματα. Ένα απ’ αυτά είναι η “Βίλκα”, της Άννας Μακρή, μιας νέας και πολλά υποσχόμενης συγγραφέα. Έχουμε την χαρά λοιπόν να την φιλοξενούμε στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών!

Συνέντευξη

Αρχικά, πώς νιώθεις που κρατάς στα χέρια σου το πρώτο σου βιβλίο;

Α.Μ. Είναι παράξενο συναίσθημα. Σίγουρα νιώθω ικανοποίηση, αλλά μια ικανοποίηση μακρινή: σαν να βλέπω όνειρο, σαν να μην είναι ακριβώς απτό το βιβλίο, αλλά ακόμη στο μυαλό μου. Η πιο αληθινή ικανοποίηση που νιώθω είναι με τις πρώτες κουβέντες των ανθρώπων που το έχουν κιόλας διαβάσει. Αυτό με συγκινεί πραγματικά.

Άννα ΜακρήΠότε και πώς γεννήθηκε η ιδέα της Βίλκας στο κεφάλι σου; Εμφανίστηκε πρώτα η ιστορία της Ιουλίας ή ξεπήδησε μέσα απ’ τη λαϊκή αφήγηση της Βίλκας;

Α.Μ. Το πλάσμα Βίλκα ήταν το πρώτο που ξεπήδησε απ’ τη φαντασία μου. Ήθελα από καιρό να γράψω κάτι για την Ήπειρο, κάτι σκοτεινό και απειλητικό, αλλά δεν είχα ιδέα τι θα ήταν αυτό. Μια μέρα, κοιτάζοντας τα βουνά απέναντι απ’ το σπίτι μου, φαντάστηκα μία κατάρα που βάραινε παλιά τις γυναίκες του τόπου, κι έτσι γεννήθηκε η Βίλκα. Η ιστορία της Ιουλίας ήρθε αμέσως μετά, όταν κάθισα να σημειώσω την ιδέα μου.

Μέσα στο μυθιστόρημα η Ιουλία αναφέρει ότι οι Έλληνες τα καταφέρανε τότε στα χρόνια της φτώχειας να ζήσουν με λίγα, όπως τα καταφέρνουν ακόμα άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη, χωρίς να το θεωρούν παράδοση. Μάλιστα, το να επαίρεται σε έντονο βαθμό αυτή η περασμένη γενιά για τα δύσκολα χρόνια που έζησε, έχει γίνει και σαρκαστικό σλόγκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Εσύ ασπάζεσαι αυτή την άποψη; Έχουμε κάνει τη φτώχεια, παράδοσή μας;

Α.Μ. Η Ιουλία είναι μία πολύ διαταραγμένη γυναίκα, μην παίρνετε τοις μετρητοίς τα λεγόμενά της! Οι τρόποι που οι άνθρωποι ζούσαν χωρίς τη σημερινή τεχνολογία, χωρίς καν τα βασικά, ναι, είναι γνώση που έχει περάσει από γενιά σε γενιά και δεν πρέπει να ξεχαστεί. Όμως, καλό είναι να ξέρουμε πού να σταματάμε όταν περιγράφουμε έναν τρόπο ως παραδοσιακό, και σ’ αυτό, πιστεύω, οι Έλληνες είμαστε λίγο απρόσεκτοι, υπερβολικοί: τα μπλέκουμε, κάτι φορές, και βαπτίζουμε την ανέχεια παράδοση. Για παράδειγμα, ας πάμε στον γιατρό· πα­λιά δεν πήγαιναν επειδή δεν μπορούσαν, και όχι επειδή ήξεραν καλύτερα από μας να θεραπεύονται.

Παλιά οι άνθρωποι, και δη της επαρχίας, γεννούσαν τέρατα για να εξηγήσουν τους φόβους τους. Σήμερα με την πληθυσμιακή κατανομή να έχει αλλάξει – μάλιστα εσύ αποτελείς ζωντανό παράδειγμα της αποκέντρωσης – και με νέους ανθρώπους να κατοικούν στην επαρχία, κατά πόσο ισχύει ακόμα αυτό; Έχουν ακόμα δύναμη οι ιστορίες για το στοιχειό του δάσους;

Άννα ΜακρήΑ.Μ. Νομίζω ότι οι άνθρωποι έχουμε την τάση να στρεφόμαστε στο παρελθόν. Ψάχνουμε σε πρωτόγονους ήχους τη μελλοντική μουσική μας, ψάχνουμε σε αρχαίες τέχνες το μέλλον της εικαστικής έκφρασης, ψάχνουμε σε παλιούς μύθους για καινούριες ιστορίες. Ναι, η ιστορία για το στοιχειό του δάσους έχει δύναμη, ιδίως σήμερα που ζούμε μία φαινομενικά ασφαλή ζωή, κι όμως, δεν μπορούμε να βρούμε τι φταίει και δεν νιώθουμε ασφαλείς.

Η Ιουλία πάσχει από κάποια μορφή κατάθλιψης, και μάλιστα περιγράφεις αυτή τη διαταραχή του μυαλού γλαφυρά με την γραφή σου. Πόσο εύκολο είναι να φροντίσουμε το μυαλό μας όταν νοσεί, σε μια χώρα που πιστεύει ότι όλα λύνονται με παρέα και τσιπουράκι;

Α.Μ. Θα έλεγα «πολύ εύκολο», αν ήξερα τι λύσεις υπάρχουν για ανθρώπους που δεν έχουν αρκετά χρήματα. Θα έλεγα ότι είναι, απλά, ένα τηλεφώνημα. Δεν το ξέρω, όμως, και αυτό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα, κατά τη γνώμη μου. Οι γνώμες των συνανθρώπων μας δεν είναι πραγματικό πρόβλημα, εμείς το αφήνουμε να γίνει. Πραγματικό πρόβλημα είναι να πεθαίνεις από ένα σκουριασμένο καρφί επειδή δεν έχεις φάρμακα.

Η “Βίλκα” θίγει βαθύτατα κοινωνικά ζητήματα. Θεωρείς ότι είναι πιο εύκολο να παρατηρείς τον κόσμο για να διαμορφώσεις τη γραφή σου, ζώντας στην επαρχία που δεν έχει τόσα πράγματα να αποσπούν την προσοχή σου;

Α.Μ. Και ναι και όχι. Νομίζω ότι η απομόνωση είναι βασική προϋπόθεση για να βλέπω καθαρά. Για να έχω τον χρόνο να επεξεργάζομαι τα στοιχεία που συλλέγω συνειδητά και ασυνείδητα. Ακόμη κι αν ζούσα σε μια μεγαλούπολη, θα προσπαθούσα να μένω κάποιες μέρες στο σπίτι, να μη μιλάω πολύ, να μην ακούω πολύ, να κλείνω τα μάτια και να ηρεμώ. Και μετά θα καθόμουν να γράψω. Από την άλλη, χρειάζομαι καινούριες εμπειρίες, εικόνες, ιστορίες. Χρειάζομαι την επαφή με τους ανθρώπους, εκτός των άλλων και για να προχωρήσω τη γραφή μου.

Κατάφερες να μετατρέψεις μια λαϊκή δοξασία σε γνήσια ιστορία τρόμου με πλούσια λαογραφικά στοιχεία και καθαρό λογοτεχνικό λόγο, κάτι που κατά την γνώμη μου συναντάμε σπάνια στην ελληνική λογοτεχνία του Φανταστικού. Τι άλλο θεωρείς ότι λείπει;

Α.Μ. Δεν το ξέρω αυτό.

Άννα ΜακρήΕίναι τα σεμινάρια δημιουργικής γραφής πολύτιμο εργαλείο για έναν συγγραφέα που κάνει τα πρώτα του βήματα; Τι άλλο συστήνεις;

Α.Μ. Ναι. Στο εξωτερικό, πολλοί συγγραφείς έχουν σπουδάσει λογοτεχνία και δημιουργική γραφή. Δεν πιστεύω ότι κάποιος θα ξεκινήσει να γράφει χωρίς καμιά βοήθεια και θα το κάνει καλά. Ή, τουλάχιστον, όσο καλά θα το έκανε με βοήθεια. Συστήνω σεμινάρια, διαδικτυακούς χώρους (όπως το forum sff.gr) όπου γίνεται σοβαρή δουλειά πάνω στην τέχνη της συγγραφής, σπουδές, φυσικά, σε όποιον έχει τη δυνατότητα, αλλά, κυρίως, πολύ διάβασμα. Θα έπρεπε να εννοείται, αλλά ας το αναφέρουμε: διάβασμα και, μάλιστα, αργό και αναλυτικό.

Ποιοι είναι οι λογοτέχνες που ενέπνευσαν εσένα να γράψεις και τι μουσικά ακούσματα συνοδεύουν τις αναγνώσεις σου;

Α.Μ. Θα ξεκινήσω με τη σύντομη απάντηση: κανένα μουσικό άκουσμα! Ποτέ δεν μπόρεσα να διαβάσω με μουσική. Όσο για το ποιοι λογοτέχνες με ενέπνευσαν, αυτό είναι κάπως δύσκολο, γιατί είναι πολλοί. Γι’ αυτό, ας αναφέρω τους πιο ξεχωριστούς: Αντρέι Σαπκόσφκι, Χάινριχ Μπελ, Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, Μάικλ Μούρκοκ.

Θα καταφέρουμε στο άμεσο μέλλον να παρατηρήσουμε και να αποκωδικοποιήσουμε τη φύση μέσα απ’ τα δικά μας μάτια κι όχι μόνο μέσα από επιστημονικές έρευνες όπως λέει κι ο Λάμπρος ή είμαστε ακόμα μακριά απ’ αυτό;

Α.Μ. Φοβάμαι ότι απομακρυνόμαστε όλο και πιο πολύ. Συγγνώμη για την απαισιοδοξία, αλλά αυτό πιστεύω.

Σ’ ευχαριστώ, Άννα, και σου ευχόμαστε πολλές δημιουργικές συνέχειες!

Α.Μ. Κι εγώ ευχαριστώ!

Επεξεργασία εικόνας: Παναγιώτα Γκουτζουρέλα

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here