Γράφει η Σοφία Αθανασοπούλου

Πολλές φορές έχουμε διαβάσει λογοτεχνικά έργα που μας ενθουσίασαν και μόλις μάθαμε ότι υπάρχει και η αντίστοιχη ταινία, σπεύσαμε να τη δούμε. Μετά την παρακολούθησή της όμως απογοητευτήκαμε, βεβαιωθήκαμε για άλλη μία φορά ότι τα βιβλία είναι πάντα πιο καλοδουλεμένα από τις ταινίες και ίσως σχολιάσαμε αρνητικά τους συντελεστές της, οι οποίοι δεν κατάφεραν να τη μεταφέρουν με επιτυχία στη μεγάλη οθόνη.

Όταν μιλάμε για κάποιο έργο που προκαλεί τη σκέψη του αναγνώστη και όχι για μια απλή εξιστόρηση φανταστικών γεγονότων, η μετατροπή σε οπτικοακουστικό υλικό δεδομένο πως δεν θα πετύχει. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό;

βιβλία όταν γίνονται ταινίεςΟ λογοτέχνης μέσα από τη γραφή είναι σε θέση να εκφράσει απόψεις οι οποίες δεν μπορούν να απεικονιστούν στην οθόνη. Βασίζεται σε ένα γεγονός ελάχιστης διάρκειας ή σε ένα φαινομενικά ασήμαντο στοιχείο της σκηνής που περιγράφει, για να ξεκινήσει να αναλύει τις σκέψεις του πάνω σε ένα συγκεκριμένο ζήτημα, να αναλύσει κάποια θεωρία, να την υποστηρίξει ή να την κατακρίνει, να κάνει ιστορικές αναδρομές ή να περιγράψει εικόνες από το παρελθόν.

Όλα αυτά θα ήταν αδύνατο να παρουσιαστούν με επιτυχία σε μια ταινία, καθώς είτε οι εικόνες θα ήταν στατικές, είτε θα εναλλάσσονταν με πολύ μεγάλη ταχύτητα ακολουθώντας τη σκέψη και τους συνειρμούς του συγγραφέα. Το αποτέλεσμα όμως θα κούραζε το θεατή και τελικά θα αποσπούσε αρνητικές κριτικές.

βιβλία όταν γίνονται ταινίεςΗ γλώσσα που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας δεν μπορεί να αποτυπωθεί στην ταινία. Κατά την περιγραφή των σκηνών, χρησιμοποιούνται λέξεις που δεν ακούμε κάθε μέρα, είτε ιδιώματα, είτε λέξεις κάποιας τοπικής διαλέκτου, είτε λέξεις που χρησιμοποιούνταν παλιότερα αλλά τώρα έχουν αντικατασταθεί με άλλες, δημιουργώντας έτσι ένα ηθογραφικό στοιχείο στο έργο του.

Όλα αυτά στη ταινία δεν μπορούν να αποτυπωθούν γιατί οι λέξεις οι οποίες ακούγονται περιορίζονται μόνο στους διαλόγους μεταξύ των ηρώων και ίσως κάποιες φορές στα λόγια κάποιου αφηγητή. Έτσι, χάνεται η ομορφιά της γλώσσας, η οποία είναι ικανή να μετατρέψει το βιβλίο σε ένα γλωσσικό στολίδι.

βιβλία όταν γίνονται ταινίεςΑξίζει να σημειωθεί ακόμη ότι τις περισσότερες φορές αυτό που κάνει ένα βιβλίο να κερδίσει την εκτίμηση των αναγνωστών δεν είναι η ροή της ιστορίας του και η πλοκή του, αλλά ο τρόπος έκφρασης και τα ζητήματα τα οποία θίγει μέσα από τα γεγονότα που παρουσιάζει. Άλλωστε, καμία ιστορία δεν είναι τόσο πρωτότυπη, ώστε να προκαλέσει το ενδιαφέρον και τον ενθουσιασμό του αναγνώστη και στη συνέχεια του θεατή της ταινίας από μόνη της.

Τα στοιχεία λοιπόν τα οποία κάνουν ένα λογοτεχνικό έργο και μία ταινία αξιόλογη είναι διαφορετικά. Η ταινία χρειάζεται ενδιαφέρουσα πλοκή, ενώ το βιβλίο ακόμη και χωρίς πολλή δράση, μπορεί να μαγέψει τους βιβλιόφιλους βάζοντάς τους σε σκέψη με τους προβληματισμούς που θέτει. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίο το περιεχόμενο των βιβλίων αλλοιώνεται κατά τη μεταφορά τους στον κινηματογράφο.

Επεξεργασία εικόνας: Παναγιώτα Γκουτζουρέλα

1 ΣΧΟΛΙΟ

  1. Άψογο και ότι καλύτερο έχω διαβάσει σχετικά με αυτό το τεράστιο θέμα, εννοείτε ότι συμφωνώ σε όλα και απλά να προσθέσω κάτι, όταν στο βιβλίο περιγράφεται κάτι η φαντασία μας δημιουργεί εικόνες αυτού που διαβάζουμε στο μυαλό μας και μιας και η φαντασία του καθενός μας δεν λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο είναι επόμενο ότι οι εικόνες αυτές θα είναι διαφορετικές στον καθένα από εμάς.
    Όταν θα διαβάσω την περιγραφή μια μάχης π.χ. εγώ θα την φανταστώ με έναν Α τρόπο και κάποιος άλλος διαφορετικά, αν λοιπόν ο σκηνοθέτης της ταινίας φτιάξει τη μάχη πιο κοντά στον τρόπο που εγώ την φαντάστηκα θα θεωρήσω την ταινία αριστούργημα, αν όμως την φτιάξει πιο κοντά στην φαντασία κάποιου άλλου τότε εμένα μπορεί να μην μου αρέσει. (π.χ. η σειρά Game of Thrones δεν μου άρεσε)

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here