Προσωπική άποψη: Μαρία Μακροβασίλη

Τετάρτη βράδυ και καταπιάστηκα μ’ ένα ταξίδι μακρινό κάπου στην Ανατολή, σ’ ένα νησί ονόματι Ιαπωνία. Κι όμως, το ταξίδι μου είχε γεύση από Ελλάδα… Δε χρειάστηκα να πάρω μαζί μου πολλά, μοναχά Τις Δεκαεφτά Συλλαβές του Είναι, τη συλλογή χαϊκού της Αθηνάς Μελή, και βρέθηκα κάπου εκεί, ανάμεσα σε Άπω Ανατολή κι Ελλάδα. Τι είναι, όμως, τα χαϊκού; Ίσως, σ’ αυτό το σημείο θα έπρεπε να ανατρέξουμε στην ίδια την παράδοση για να κατανοήσουμε το έργο της ποιήτριας.

Με τις δεκαεφτά συλλαβές του είναιΤα χαϊκού (俳句) αντικατοπτρίζουν ένα βασικό κανόνα: 17 συλλαβές που απλώνονται σε τρεις στίχους με την εξής μορφή, 5-7-5 συλλαβές σε κάθε στίχο αντίστοιχα, ή σε τρεις στίχους για έμφαση, χωρισμένες με κενά. Πρωτοεμφανίστηκε (μετά από παραλλαγές άλλων ειδών) στην Ιαπωνία τον 16ο αιώνα και υιοθετήθηκε στην Ευρώπη στις αρχές του 20ου αιώνα. Από εκεί πέρασε στον Ατλαντικό και έφτασε να γίνει πολύ δημοφιλές σε όλο το Δυτικό κόσμο. H «εισαγωγή» του χαϊκού στη Ελλάδα προσδιορίζεται ανάμεσα στα 1900 – 1925. Πρόκειται για μια ανομοιοκατάληκτη μορφή ποίησης που εμφανίστηκε τον 17ο αιώνα στην ιαπωνική λογοτεχνία ως αντίδραση στη λεπτομερή παραδοσιακή ποίηση που επικρατούσε. Η απήχησή του στο δυτικό πολιτισμό άγγιξε τον 20ο  αιώνα και διαδόθηκε ευρύτερα κατόπιν της συμμετοχής της Ιαπωνίας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Επιστρέφοντας ξανά στο σημερινό ταξίδι, ίσως τώρα μπορούμε να αναλογιστούμε που αναφέρονται οι Δεκαεφτά Συλλαβές του Είναι, αφού 17 είναι οι συλλαβές των χαϊκού που αποτυπώνουν σκέψεις, συναισθήματα, εικόνες, ή αλλιώς το Είναι μας. Κι όμως, πρέπει να ομολογήσω πως δεν ήταν τα δέκα χαϊκού που έφεραν το άρωμα ανατολής στο δωμάτιό μου, αλλά η επιλογή της εικονογράφησης. Βασισμένη σε έργα Ιαπώνων καλλιτεχνών η εικονογράφηση απέδωσε εξαίσια τη λιτότητα αυτή της μορφής ποίησης. Γιατί αν τα χαϊκού βασίζονται στην οικονομία των λέξεων, μία εικόνα ισούται με χίλιες λέξεις.

Δύναμη επίδρασης κι αλληλεπίδρασης, λέξεις και εικόνες της ιαπωνικής παράδοσης που, όμως, αγγίζουν την καθημερινότητά μας.

Γιατί τα θέματα της κυρίας Μελή είναι ποικίλα.

Από εικόνες μέχρι συναισθήματα, από τον έρωτα στο χωρισμό, από την απελπισία στην ελπίδα. Η εύστοχη επιλογή των λέξεων φανερώνει περίτρανα πως η οικονομία τους μπορεί να αποτυπώσει τα βαθύτερα νοήματα:

Η ανάσταση

της ζωής μας η ψυχή,

του είναι η αρχή…

Είτε έχετε συναντήσει, είτε όχι, ποίηση χαϊκού, Οι Δεκαεφτά Συλλαβές του Είναι, είναι μια εξαιρετική αρχή ή συνέχεια που θα φέρει λίγη από την ιαπωνική παράδοση και στη δική σας ζωή.

Θα ήθελα, όμως, να σας αφήσω με ένα χαϊκού. Αν θα μπορούσα να διαλέξω ένα που με εκφράζει αυτή τη στιγμή ίσως θα έλεγα πως:

Γυρίζει η ζωή

Παιχνίδι είναι θαρρείς;

Κρατήσου γερά!

Αντί περίληψης:

Πληκτρολόγιο.
Ανάκατες οι σκέψεις
και δυo χαικού:

Περπατήσαμε…
Μην έρθεις να με πάρεις
είναι μάταιο.

~

Το απρόβλεπτο
περιμένει σαν ένας
άυπνος φίλος.

Στοιχεία βιβλίου:

Τίτλος: Με τις Δεκαεφτά Συλλαβές του Είναι

Συγγραφέας: Αθηνά Μελή

Εκδόσεις: Φυλάτος

ISBN: 978-618-5232-99-3

Σελίδες: 34

 Χρονολογία έκδοσης: 2017 (Σεπτέμβριος)

Επεξεργασία εικόνας: Παναγιώτα Γκουτζουρέλα

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here