Προσωπική άποψη: Ζωή Τσούρα

Ένα διαφορετικό αστυνομικό νουάρ μυθιστόρημα, από τον Βρετανό συγγραφέα που εδώ και δύο δεκαετίες σαρώνει τα βραβεία fantasy.

Η Πόλη και η ΠόληΟ επιθεωρητής Τίαντορ Μπόρλου αναλαμβάνει την εξιχνίαση μίας στυγερής δολοφονίας που συνέβη στην πόλη του, την φτωχή και μουντή Μπεσέλ. Το θύμα είναι μία γυναίκα που κανείς δεν γνωρίζει. Η έρευνά του τον οδηγεί σε ανησυχητικές αποκαλύψεις, πολυεπίπεδες συνωμοσίες, και επικίνδυνα μονοπάτια. Το πιο επικίνδυνο από όλα κατευθύνεται προς μία άλλη πόλη, την αστραφτερή και μοντέρνα Ουλ Κόμα, που υπάρχει στον ίδιο γεωγραφικό χώρο παράλληλα με την Μπεσέλ, και την οποία ο Μπόρλου και οι συμπολίτες του δεν επιτρέπεται καν να κοιτάξουν…

Το βιβλίο αυτό αποτέλεσε την πρώτη μου επαφή με το έργο του μοναδικού China Miéville, όπως επίσης και την πρώτη μου επαφή με το σύγχρονο αστυνομικό μυθιστόρημα γενικότερα, αλλά και το υποείδος φανταστικής λογοτεχνίας που ονομάζεται weird fiction ή/και New Weird. Το σκηνικό που στήνει ο συγγραφέας είναι απολαυστικά ατμοσφαιρικό, μυστηριώδες, και σκοτεινό. Η Μπεσέλ και η Ουλ Κόμα είναι δύο πόλεις που συνυπάρχουν στον ίδιο γεωγραφικό χώρο, σαν παράλληλη διάσταση η μία της άλλης. Φέρνουν στο νου το Δυτικό και το Ανατολικό Βερολίνο. Υπάρχουν κομμάτια που ανήκουν μόνο στην Μπεσέλ ή μόνο στην Ουλ Κόμα, και αλληλοπλεγμένες περιοχές που ανήκουν και στις δύο. Όταν βρίσκεσαι στην Μπεσέλ απαγορεύεται να κοιτάς τα κτίρια της Ουλ Κόμα, ή τους ανθρώπους της, ή ακόμα και τα φώτα της τη νύχτα. Απαγορεύεται να αλληλεπιδράς με τους κατοίκους της και γενικώς να αναγνωρίζεις την ύπαρξή της με οποιονδήποτε τρόπο. Το αντίστοιχο ισχύει και στην Ουλ Κόμα για την Μπεσέλ. Το να παραβιάσεις αυτούς τους νόμους είναι το χειρότερο έγκλημα που μπορεί κανείς να διαπράξει, και τότε τιμωρείται από την σκιώδη οργάνωση που κανείς δεν έχει δει ποτέ αλλά όλοι τρέμουν: την Παράβαση. Μέσα σε αυτό το περίπλοκο και ζοφερό σκηνικό όπου η καθημερινότητα βιώνεται σαν συνεχές ναρκοπέδιο απαγορεύσεων, ο επιθεωρητής Τίαντορ Μπόρλου καλείται να εξιχνιάσει μία δολοφονία η οποία δεν νοιάζεται για σύνορα και νόμους.

Η Σαρίσκα με κορόιδεψε μέσα στο μυαλό μου καθώς στράφηκα προς τη φωτισμένη πόλη, και αυτή τη φορά κοίταξα και είδα τη γείτονά της. Ήταν παράνομο, αλλά την είδα. Ποιος δεν το έχει κάνει κατά καιρούς; Υπήρχαν αεροθάλαμοι που δεν έπρεπε να βλέπω, θάλαμοι με κρεμασμένες διαφημιστικές πινακίδες προσαρτημένες σε σκελετικά μεταλλικά πλαίσια. Στο δρόμο, τουλάχιστον ένας από τους περαστικούς – μπορούσα να το καταλάβω από τα ρούχα, τα χρώματα, το περπάτημα – δεν ήταν στην Μπεσέλ. Κι όμως τον παρακολουθούσα.

Στράφηκα προς τις γραμμές του τρένου που βρίσκονταν λίγα μέτρα από το παράθυρό μου και περίμενα μέχρι που πέρασε ένα νυχτερινό τρένο, όπως ήξερα ότι θα συμβεί. Ενώ περνούσε με μεγάλη ταχύτητα, κοίταξα μέσα από τα φωτισμένα παράθυρά του τα μάτια μερικών επιβατών, κάποιοι από αυτούς με είδαν και τρόμαξαν. Όμως έφυγαν γρήγορα, πάνω από τις συνενωμένες στέγες. Ήταν ένα σύντομο έγκλημα, και δεν ήταν δικό τους το λάθος. Πιθανότατα δεν θα ένιωθαν ένοχοι για πολύ. Πιθανότατα δεν θα θυμόντουσαν αυτό το βλέμμα. Πάντα ήθελα να ζω κάπου που να μπορώ να παρακολουθώ ξένα τρένα.

Η Πόλη και η ΠόληΣαν αναγνώστης, παίρνει λίγο χρόνο να εγκλιματιστείς σε αυτούς τους διαφορετικούς κανόνες της παράλληλης ύπαρξης, αλλά ο Miéville υφαίνει καταπληκτικά αυτή τη διαφορετικότητα, και η κατανόηση της νοοτροπίας αυτών των ανθρώπων αποτέλεσε μία ευχάριστη πρόκληση. Είναι ένα βιβλίο με έντονο το πολιτικό στοιχείο, είτε μέσα στο αστυνομικό μυστήριο το ίδιο με την εμπλοκή διαφόρων πολιτικών ομάδων (ακροδεξιοί, ενωτικοί, μετριοπαθείς) είτε με τις κοινωνικές και φιλοσοφικές προεκτάσεις του ίδιου του σκηνικού: οι φτωχοί απαγορεύεται να κοιτούν την πλούσια, ανεπτυγμένη πόλη, οι πλούσιοι απαγορεύεται να αναγνωρίσουν την ύπαρξη της φτωχής.

Οι χαρακτήρες μού φάνηκαν ομολογουμένως λίγο αδιάφοροι. Σε κανέναν δεν δόθηκε ιδιαίτερο βάθος. Οι διάλογοι μεταξύ τους αρκετές φορές γίνονταν λίγο παράξενοι, σα να χανόταν ο ειρμός κι η συνοχή. Κατά τραγική ειρωνεία (ή επιτυχημένο σκόπιμο σχεδιασμό) ο πιο ανεπτυγμένος και ζωντανός χαρακτήρας είναι η δολοφονημένη κοπέλα, οι δραστηριότητες και η ζωή της οποίας αποκαλύπτονται σιγά σιγά. Πρωταγωνιστές του βιβλίου είναι ξεκάθαρα οι δύο Πόλεις, με τους ανθρώπινους χαρακτήρες να κινούνται μέσα και πέρα από τα όριά τους σαν σε θέατρο σκιών. Όσο προχωρούσα στο βιβλίο ωστόσο, εκτιμούσα όλο και περισσότερο αυτή τη συνειδητή επιλογή.

Η Πόλη και η ΠόληΤο Η Πόλη και η Πόλη θα σας στοιχειώσει για καιρό με την ατμόσφαιρα και το σκηνικό του. Θα σας ιντριγκάρει με ένα αστυνομικό μυστήριο στο οποίο κάθε απάντηση γεννάει περισσότερες ερωτήσεις. Θα σας προβληματίσει και θα συνεχίζει να σας προβληματίζει αφότου γυρίσετε την τελευταία σελίδα. Μπορεί να σας κάνει να αμφισβητήσετε ακόμη και την ίδια την πραγματικότητά σας. Την επόμενη φορά που θα κοιτάξετε έξω από το παράθυρό σας, αναρωτηθείτε:

Εσείς ποια πόλη αντικρίζετε; Και μήπως υπάρχει κάποια άλλη πόλη που συνυπάρχει με τη δική σας, την οποία σας έχουν μάθει να μην βλέπετε;

Περίληψη: Όταν το πτώμα μιας γυναίκας που έχει δολοφονηθεί ανακαλύπτεται στην εξωπραγματική, παρακμάζουσα πόλη της Μπεσέλ, κάπου στην Ανατολική Ευρώπη, φαίνεται σαν μια υπόθεση ρουτίνας για τον επιθεωρητή Τίαντορ Μπόρλου της Μονάδας Ειδεχθών Εγκλημάτων. Αλλά καθώς η έρευνα προχωρά, τα στοιχεία αρχίζουν να υποδεικνύουν συνωμοσίες πολύ πιο πολύπλοκες και επικίνδυνες απ’ ό,τι θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί. Πολύ σύντομα η έρευνά του θέτει τον ίδιο και τους αγαπημένους του σε κίνδυνο. Για να λύσει την υπόθεση ο Μπόρλου θα πρέπει να ταξιδέψει στη μοναδική άλλη μητρόπολη τόσο εξωπραγματική όσο η δική του, διασχίζοντας σύνορα μοναδικά στον πλανήτη.

Με επιρροές από τον Κάφκα και τον Φίλιπ Ντικ, τον Ρέιμοντ Τσάντλερ και το «1984», το πολυβραβευμένο βιβλίο του China Mieville ωθεί το θρίλερ μυστηρίου σε νέα μεταφυσικά και λογοτεχνικά ύψη. Το βιβλίο «Η Πόλη και η Πόλη» τιμήθηκε το 2010 με το διεθνές βραβείο World Fantasy Award, ενώ κατέκτησε επίσης τα βραβεία Hugo, Locus και Arthur C. Clarke της ίδιας χρονιάς.

Η Πόλη και η ΠόληΒιογραφικό: O China Mieville γεννήθηκε το 1972 στο Νοrwich της Αγγλίας. Έχει σπουδάσει Κοινωνική Ανθρωπολογία στο Cambridge και έχει διδακτορικό στις Διεθνείς Σχέσεις από το London School of Economics, ενώ διδάσκει δημιουργική γραφή στο πανεπιστήμιο του Warwick. Από τους πολυβραβευμένους σύγχρονους συγγραφείς του φανταστικού, έχει κερδίσει μεταξύ άλλων το World Fantasy Award, τρεις φορές το Arthur C. Clarke Award και τέσσερις φορές το Locus, ενώ σχεδόν όλα του τα βιβλία έχουν προταθεί για βραβεία Hugo ή Nebula. Στα ελληνικά κυκλοφορεί επίσης το μυθιστόρημά του Η πόλη και η πόλη.
Εκτός από τη συγγραφή ασχολείται ενεργά με την πολιτική, υποστηρίζοντας για μεγάλο διάστημα το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα της Αγγλίας. Πολιτικές του παρεμβάσεις έχουν δημοσιευτεί στις εφημερίδες New York Times, Guardian, Conjuctions και Granta, ενώ είναι συνιδρυτής και μέλος της συντακτικής ομάδας του αριστερού περιοδικού Salvage.

Η Πόλη και η ΠόληΣτοιχεία βιβλίου:

Τίτλος: Η Πόλη και η Πόλη

Συγγραφέας: China Miéville

Εκδόσεις: Anubis

Έτος έκδοσης: 2011

Σελίδες: 400     

ISBN: 978-960-497-003-2

Επεξεργασία εικόνας: Παναγιώτα Γκουτζουρέλα

 

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.