Γράφει η Νένα Μπούρα

Μια φορά κι έναν καιρό… δεν ήταν ρομαντικές πριγκίπισσες, ευγενικοί πρίγκιπες, νεράιδες με χρυσόσκονη και φτερά ροζ, ούτε στρογγυλές κολοκύθες-άμαξες.

παραμύθιαΤα πρώτα παραμύθια που μεγάλωσαν γενιές και γενιές, ουδεμία σχέση είχαν με τα «γλυκανάλατα» παραμύθια που μάθαμε στην πορεία της ζωής μας. Ήταν γεμάτα από πράγματα που δύσκολα ψιθυρίζει κάποιος στα παιδιά. Ήταν γεμάτα σεξ και βία.

Θα το διαπιστώσει κάποιος διαβάζοντας τις πρώτες εκδόσεις των αδελφών Γκριμ, του Περώ, του Άντερσεν καθώς και τις λαϊκές ελληνικές αφηγήσεις περασμένων ετών.  Και αυτό;

Οι παραμυθάδες αυτοί, περιδιαβαίνοντας τα χωριά της Ευρώπης, τα γεμάτα δεισιδαιμονίες, μύθους και σκοταδισμό, συνέλεξαν παραμύθια με ανατριχιαστικές εικόνες που απευθύνονταν σε ενήλικες. Αργότερα βλέποντας την απήχηση που είχαν, τα ξανάγραψαν πιο ωραιοποιημένα έτσι ώστε να διαβάζονται κι από παιδιά.

Και τα ελληνικά παραμύθια δεν στερούνται τίποτα από αυτά τα πρώτα παραμύθια των αδελφών Γκριμ, αφού διάχυτες είναι οι εικόνες του σεξ, της βίας και του κανιβαλισμού μέσα τους.

Να λοιπόν παρακάτω μερικές αρχικές εκδοχές των γνωστών μας παραμυθιών:

παραμύθιαΌλοι ξέρουμε την Κοκκινοσκου-φίτσα σαν το κοριτσάκι με την κόκκινη κάπα και το κόκκινο σκουφάκι, που εξαιτίας της ευκολοπιστίας της, πέφτει θύμα του Κακού Λύκου. Όμως, στο παραμύθι του Περώ (η αρχική εκδοχή ανήκει στους αδελφούς Γκριμ), το κοριτσάκι  είναι λίγο μεγαλύτερη νεαρή που μάλιστα, όταν φτάνει στο σπίτι της γιαγιάς, ξαπλώνει μαζί με το Λύκο και στο τέλος την τρώει.

Γεμάτο συμβολισμούς αυτό το παραμύθι, καθώς το κόκκινο χρώμα παραπέμπει στο αίμα ή στην παρθενιά, αλλά δεν είναι τυχαίο που οι Γάλλοι λένε  «Elle avait vu le loup», όταν μια κοπέλα χάνει την παρθενιά της, δηλαδή «είδε τον λύκο».

Στην ιστορία της Σταχτοπούτας  το ρόλο του προστάτη της ηρωίδας, τον έχει ένα περιστέρι. Το φρικιαστικό κομμάτι της ιστορίας είναι εκεί που το πριγκιπόπουλο έρχεται στο σπίτι της Σταχτοπούτας για να βρει σε ποια ανήκει το γοβάκι.

Οι θετές αδελφές λοιπόν αρχίζουν να πετσοκόβουν δάχτυλα και φτέρνες για να καταφέρουν να χωρέσει το πόδι τους. Ο πρίγκιπας ξεγελιέται αρχικά, αλλά το περιστέρι, του αποκαλύπτει την πλεκτάνη, προτρέποντάς τον να δει τα γεμάτα αίματα πόδια τους. Τελικά, η κάτοχος του «γοβακίου» ανακαλύπτεται και ο πρίγκιπας την παντρεύεται. Στη γαμήλια τελετή που οι αδελφές είναι παράνυφοι, το περιστέρι τους ξεριζώνει τα μάτια και έτσι τιμωρούνται.

Στην ελληνική εκδοχή της Σταχτοπούτας, οι αδελφές τρώνε τη μητέρα τους αφού έχουν βάλει ένα στοίχημα, εκτός από τη μικρότερη. Αυτή μαζεύει τα κόκαλα της μάνας της, η οποία την βοηθάει να παντρευτεί τον πρίγκιπα.

Στην πασίγνωστη Χιονάτη το κακό το προκαλεί η  μητέρα της, η οποία ζήτησε από τον ξυλοκόπο να φέρει την καρδιά και το συκώτι του κοριτσιού για να τα φάει. Ο ξυλοκόπος αντ’ αυτού φέρνει την καρδιά μιας κατσίκας και έτσι η Χιονάτη σώζεται. Όταν θα δαγκώσει το δηλητηριασμένο μήλο, δε θα συνέλθει από το φιλί του πρίγκιπα. Ο πρίγκιπας την πήρε μαζί του μες στο φέρετρο, κι εκείνη ξύπνησε όταν ο φρουρός την ταρακούνησε κατά λάθος, με αποτέλεσμα να ξεκολλήσει το μήλο. Τέλος, στο γάμο τους, αναγκάζουν τη μαμά της να χορέψει μέσα σε σιδερένια-πυρωμένα παπούτσια.

Πώς σας φαίνεται αυτή η ιστορία; Είναι γιατί δεν έχετε διαβάσει την πρώτη εκδοχή της ωραίας κοιμωμένης, όπου σίγουρα θα γινόταν σήμερα μιας πρώτης τάξεως ταινία – θρίλερ.

Η ωραία Κοιμωμένη λοιπόν ενώ δεν είχε τις αισθήσεις της, βιάζεται από έναν παντρεμένο βασιλιά και ξυπνάει με δυο δίδυμα παιδιά. Στη συνέχεια, ο βιαστής επιστρέφει και υπόσχεται να στείλει συνοδεία για να πάρει αυτήν και τα παιδιά της, ξεχνώντας να της αναφέρει ότι είναι παντρεμένος.

παραμύθιαΌταν έφτασαν στο παλάτι, η γυναίκα του βασιλιά προσπαθεί να τους σκοτώσει όλους. Διατάζει το μάγειρά της να της φτιάξει για βραδινό το κορίτσι. Εκείνος για να το σώσει αντικαθιστά στο πιάτο ένα κατσικάκι. Όταν ζητά για βραδινό το μικρό αγόρι, ο μάγειρας κάνει το ίδιο κόλπο. Ομοίως και όταν ζητήσει να φάει τη νεαρή κοπέλα.

Όταν η γυναίκα του βασιλιά αντιλαμβάνεται το παιχνίδι που έχει παιχτεί πίσω από την πλάτη της, ετοιμάζει ένα καζάνι με οχιές και άλλα δηλητηριώδη ζώα για να τιμωρήσει τον μάγειρα. Στο τέλος, η ωραία Κοιμωμένη, παντρεύεται τον βιαστή βασιλιά και ζήσανε αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα.

Η μικρή Γοργόνα του Άντερσεν αρχικά δεν είχε το happy end που ξέρουμε από την ταινία του Disney. H μικρή γοργόνα, ανταλλάσσει τη φωνή και τα μαλλιά της για να γίνει άνθρωπος.

Η γλώσσα της γοργόνας είναι κομμένη και τα πόδια της ματώνουν συνεχώς, υποφέροντας από φρικτούς πόνους, αφού σε κάθε βήμα της νιώθει σαν να πατάει σε σπαθιά. Όταν ο πρίγκιπας αποφασίζει να παντρευτεί μια άλλη γυναίκα, η μικρή γοργόνα έχει δυο επιλογές: Ή να σκοτώσει τον πρίγκιπα που αγαπά για να στάξει το αίμα του στα πόδια της ώστε να αποκτήσει ξανά ουρά και να ξαναγίνει γοργόνα. Επειδή δεν μπορούσε να σκοτώσει τον αγαπημένο της, αυτοκτονεί πέφτοντας στον ωκεανό.

Αυτά και άλλα πολλά υπάρχουν στα παραμύθια εκείνων των εποχών. Ανατριχιαστικά παραμύθια χωρίς happy end.

Άλλωστε και στην πραγματική ζωή είναι όλα ρόδινα;

Πηγή άρθρου: Τα παραμύθια των αδερφών Γκριμ, Εκδόσεις Άγρα

Ελληνικά λαϊκά παραμύθια – Κώστας Καφαντάρης, Εκδόσεις Ποταμός

 

Επεξεργασία εικόνας: Παναγιώτα Γκουτζουρέλα

 

 

Απάντηση

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.