Προσωπική άποψη: Ηλίας Τσιάρας

Θα ξεκινήσω, υπερθεματίζοντας αυτό που αναγράφεται στην προτελευταία παράγραφο του οπισθόφυλλού της, ομολογουμένως προσεγμένης και εντυπωσιακής, αυτής έκδοσης: η Ανθρωποποίηση σίγουρα δεν είναι ένα κόμικ.

Το να προσδιορίσει κανείς τι ακριβώς είναι, θα το χαρακτήριζα λίγο ως πολύ προβληματικό. Κι αυτό γιατί πρόκειται για κάτι μοναδικό, τουλάχιστον για τα ελληνικά δεδομένα, πρωτοποριακό, βαθύτατα καλλιτεχνικό και ταυτόχρονα καλλιτεχνικά βαθυστόχαστο.

Μερικοί από εμάς ψάχνουν για εκδίκηση. Άλλοι για ελπίδα. Εγώ απλώς περιμένω. Τι, άραγε;

ΑνθρωποποίησηΟμολογώ πως τον κύριο Κωνσταντόπουλο δεν τον γνώριζα, αλλά δηλώνω ευθαρσώς μαγεμένος από το εικαστικό του ταλέντο. Οι εβδομήντα πίνακες που περιλαμβάνονται στην Ανθρωποποίηση είναι πραγματικά μαγευτικοί. Μου άρεσε πάρα πολύ το γεγονός πως στο πλάι αναφέρεται σύντομα η διαδικασία που ακολουθήθηκε για την ολοκλήρωσή τους ή καλύτερα η τεχνοτροπία τους. Όχι πως κατάλαβα και πολλά πράγματα, σίγουρα όμως ένας καλλιτέχνης θα το εκτιμήσει. Με μεγάλη δυσκολία θα πω πως ο αγαπημένος μου πίνακας είναι η ‘Γαία’.

«Τη θυμάμαι να φεύγει τελευταία, με τον προϊστορικό της δράκοντα. Μια Αφροδίτη που δεν αναδυόταν. Άφηνε πίσω της τον βούρκο», αναφέρει σχετικά ο κος Βανέλλης, υπογραμμίζοντας εύστοχα την γκρίζα ατμόσφαιρα του ανυπόφορου αστικού τοπίου που μας περικυκλώνει. Τα κείμενα του συνοδεύουν αρμονικά τους πίνακες, και οδηγούν τον αναγνώστη σε έναν περίεργο μελαγχολικό χορό με ντάμα έναν θηλυκό Ανθρωποποίησηάγγελο. Δεν είναι μια ιστορία με αρχή, μέση και τέλος, αλλά ένας εσωτερικός μονόλογος στον οποία ξεδιπλώνονται τα μύχια συναισθήματα ενός μοναχικού πλάσματος που έχει ζήσει σε καλύτερους, φωτεινότερους καιρούς και αναπολεί μια εποχή λιγότερο εγωιστική, ατομοκεντρική και υλιστική. Αλλά και οι ίδιοι οι πίνακες πολλές φορές απαρτίζονται από σύγχρονα συνθήματα ή γνωμικά αρχαίων φιλοσόφων, και τα δύο εξίσου επίκαιρα.

Τα μουσεία είναι τα μόνα μέρη όπου μπορώ ακόμα να θυμάμαι ότι οι άνθρωποι είναι ικανοί και για την ομορφιά.

ΑνθρωποποίησηΠραγματικά, δεν ξέρω πως και αν μπορώ να κρίνω ένα έργο όπως η Ανθρωποποίηση. Δεν είναι κόμικ, ούτε graphic novel ή κάποιο συγκεκριμένου είδους λογοτεχνικό κείμενο. Είναι οι προσωπικές σκέψεις δύο διαφορετικών ανθρώπων, ενός εικαστικού και ενός συγγραφέα, δύο φίλων που αγαπούν εξίσου την τέχνη. Δεν το προτείνω στον μέσο αναγνώστη comics, καθώς μάλλον θα βρει ιδιαίτερα ‘κουλτουριάρικο’ για τα γούστα του. Σαφέστατα όμως, πρόκειται για κάτι μοναδικό, αξιοπρόσεκτο και αξιέπαινο, ιδίως αν αναλογιστεί κανείς την κατάσταση στον ελληνικό χώρο της 9ης Τέχνης. Αν είστε καλλιτέχνης, αγοράστε το με κλειστά μάτια: θα αποτελέσει ένα κόσμημα για τη βιβλιοθήκη σας. Αν είχα γκαλερί, να είστε βέβαιοι πως θα τη γέμιζα με έργα του κου Κωνσταντόπουλου. Τα ταλέντο του είναι πηγαίο, τεράστιο και μοναδικό. Αισθάνομαι τυχερός που τον ανακάλυψα, έστω και καθυστερημένα.

Οπισθόφυλλο: Ο τίτλος ΑΝΘΡΩΠΟΠΟΙΗΣΗ – HUMANIZATION υπαινίσσεται τις επιπτώσεις της επιγενόμενης καταστροφής στον άνθρωπο ή, με άλλα λόγια, τον εξανθρωπισμό του ζόφου που βιώνουμε σήμερα.

O κόσμος τελειώνει, και μαζί του τελειώνει ό,τι είχαμε γνωρίσει για το δομημένο αστικό και φυσικό περιβάλλον. Για τον αρχιτέκτονα/εικαστικό Διονύση Κωνσταντόπουλο, όμως, υπάρχει κι ένας «άλλος» κόσμος, ορατός από το εικαστικό του καλειδοσκόπιο, εμποτισμένος με ιστορία, τέχνη και φιλοσοφία, και είναι ο μόνος που μπορεί να δώσει μια ελπίδα για το αύριο.

Αυτός ο «άλλος» κόσμος αποτυπώνεται αλληγορικά σε περισσότερους από εβδομήντα πίνακες και σχέδια που δημιουργήθηκαν την τετραετία 2010-14 και συντίθενται με την επενέργεια είκοσι επτά κειμένων του συγγραφέα Δημήτρη Βανέλλη σε ένα εικονοποιημένο σενάριο ή, διαφορετικά, σε ένα θεατροποιημένο κόμικ. Όχι, μην περιμένετε μια ξεκάθαρη ιστορία. Υπάρχει απλώς μια κατεύθυνση, μια συγκεκριμένη ατμόσφαιρα, ένας βασικός αφηγηματικός καμβάς πάνω στον οποίο ξεδιπλώνεται μια κατάσταση περισσότερο, παρά μια ιστορία. Κάτι σαν θραύσματα από ημερολόγια διαφόρων χαρακτήρων -θηλυκών κυρίως-που όλοι τους κρύβουν το ίδιο μυστικό.

ΑνθρωποποίησηΤο βιβλίο αυτό δεν είναι σίγουρα κόμικς και δεν είναι βεβαίως ένα εικονογραφημένο κείμενο. Δείτε το σαν ένα πείραμα-παιχνίδι ανάμεσα σε δύο δημιουργούς που δούλεψαν ανεξάρτητα. Θα διαπιστώσετε έτσι μια σημαντικότατη ιδιότητα της τέχνης γενικότερα: ότι έχει την ικανότητα να δημιουργεί εντελώς διαφορετικές σκέψεις και συνειρμούς σε κάθε άνθρωπο, είτε πρόκειται για απλό θεατή/ακροατή/αναγνώστη, είτε για έναν άλλο δημιουργό.

Μήπως εκεί κρύβεται όλη η μαγεία της;

Περίληψη: ΑΝΘΡΩΠΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΝΑ ΑΛΛΗΓΟΡΙΚΟ ΕΙΚΟΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

Ένα πείραμα-παιχνίδι μεταξύ δύο δημιουργών που εργάστηκαν ανεξάρτητα: κόντρα στην αποξένωση που βιώνει ο άνθρωπος της σύγχρονης αστικής εποχής, ο αρχιτέκτονας / εικαστικός Διονύσης Κωνσταντόπουλος αποτυπώνει μια άλλη πραγματικότητα, εμποτισμένη με ιστορία, τέχνη και φιλοσοφία, και ο σεναριογράφος Δημήτρης Βανέλλης ντύνει την πραγματικότητα αυτή με λέξεις.

Οι εντυπώσεις, διαφορετικές για κάθε θεατή και αναγνώστη, αφυπνίζουν τη συνείδηση και θυμίζουν μια αθωότητα που ίσως δεν έχουμε χάσει ακόμα.

ΑνθρωποποίησηBιογραφικά: Ο Δημήτρης Βανέλλης γεννήθηκε στη Λέσβο και από το 1976 ζει στην Αθήνα.

Εργάζεται στη Βιβλιοθήκη της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών στην Αθήνα. Από το 1990 γράφει σενάρια για κόμικς για πολλούς Έλληνες δημιουργούς (Δερβενιώτη, Γ. Δημητρίου, Ζαφειράτο, Ζήκο, Ζογλοπίτου, Κυριαζή, Πέτρου, Σόλη κ.ά.), που δημοσιεύονται στη «Βαβέλ», το «9», το «Σινεμά» κ.α., αρκετά άρθρα, ενώ τέσσερα άλμπουμ της σειράς «Φανούρης Άπλας» (με συν-σεναριογράφο τον Δ. Καλαϊτζή και σκίτσα του Σπύρου Δερβενιώτη) εκδόθηκαν τη δεκαετία του 1990 από τη Μαμούθ Κόμικς.

Έχει γράψει επίσης τα βιβλία «Η μουσική στο κεφάλι μου», «Ασμόλ», «Έξω από την Γκρίζα Χώρα» και «Το καλοκαίρι μου έξω από τον Θόλο».

Το 2011 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Τόπος» το άλμπουμ «Παραρλάμα και άλλες ιστορίες του Δημοσθένη Βουτρά» σε σχέδια του Θανάση Πέτρου.

ΑνθρωποποίησηΟ Διονύσης Κωνσταντόπουλος είναι Έλληνας αρχιτέκτων μηχανικός, εικονογράφος και εικαστικός καλλιτέχνης. Γεννήθηκε στη Ζάκυνθο στις 15 Σεπτεμβρίου του 1965. Σπούδασε Αρχιτέκτων Μηχανικός στην Πολυτεχνική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Άρχισε να ασχολείται με τον χώρο των κόμικς από το 1984. Ως εικονογράφος και εικαστικός καλλιτέχνης, έχει λάβει μέρος συνολικά σε τρεις Μπιενάλλε (Bienalle). Αρχικά στη Θεσσαλονίκη το 1986 στον τομέα των κόμικς, το 1990 στη Βενετία στον τομέα της αρχιτεκτονικής σύνθεσης και σκηνογραφίας και το 1994 στη Λισσαβόνα με εικονογραφικό θέμα.

Υπήρξε συνεργάτης του κόμικ περιοδικού «Βαβέλ» και του λογοτεχνικού περιοδικού «Περίπλους». Εργάστηκε ως καλλιτεχνικός διευθυντής στην εταιρεία γραφικών τεχνών «Μπάστας» Πλέσσας και ως δημιουργικός διευθυντής (creative director) στην εταιρεία «Πάλλης ΑΒΕΕ«. Στη συνέχεια, ιδιωτεύοντας, συνεργάστηκε με το Κέντρο Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας (ΚΕΠΕ) του Υπουργείου Πολιτισμού, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και άλλα μουσεία.

Έχει εικονογραφήσει και επιμεληθεί πάνω από πενήντα τίτλους λευκωμάτων και παιδικών βιβλίων για τους εκδοτικούς οίκους «Περίπλους», «Αδάμ», «Ίνδικτος» και κυρίως στον «Φυτράκη». Από το 1987 έως το 2005, εργασίες του δημοσιεύτηκαν στα περιοδικά και τις εφημερίδες «Τέταρτο» (επί διευθύνσεως Μάνου Χατζιδάκι), «Βαβέλ», «Παρά Πέντε», «Επόμενη Μέρα», «Μετρό», «Περίπλους», «Diva», «Status», «‘Εψιλον», «9», «Τα Νέα», «Ελευθεροτυπία», «Καθημερινή».

Το 2002, σε συνεργασία με την ηθοποιό Βυζαντία Πυριόχου Guy και το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου εικονογραφεί το κόμικ «Χελωνιόνιος Καρέττας», εκδόσεις «ΣΤΙΓΜΑ».

Το 2003, επί προεδρίας της Ελλάδας στην προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και επί την ευκαιρία του ευρωπαϊκού έτους για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, συμμετείχε στην εικονογράφηση και στην γραφιστική απεικόνιση του εκπαιδευτικού προγράμματος του Υπουργείου Πολιτισμού «Μουσών Δώρα».

Το 2005 επαναπατρίζεται στη Ζάκυνθο όπου εργάζεται ως αρχιτέκτονας. Το 2008 εκδίδει με τον Σταύρο Κοντονή το μοναδικό τεύχος του πολιτικού/πολιτιστικού περιοδικού «Αντιλήψεις»/

Είναι μέλος της Παγκόσμιας Εταιρείας Εικονογράφησης Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου υπό την επωνυμία «Αίσωπος» , την οποία υπηρέτησε και από τη θέση του Γενικού Γραμματέα. Εκλέχθηκε Γραμματέας της Νομαρχιακής Επιτροπής του Τεχνικού Επαγγελματικού Επιμελητηρίου το 2010.

Το 2012 σε συνεργασία με το Εθνικό Αρχείο Μνημείων σχεδιάζει, σε μορφή κόμικ, το εκπαιδευτικό έντυπο Τα μαγικά χαλιά του Αρχειφίλη, σε σενάριο της Καλλιόπης Ξανθοπούλου,εκδ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού.

Αύγουστος 2013. Ατομική ‘Εκθεση Ζωγραφικής με τίτλο «ΑΝΘΡΩΠΟΠΟΙΗΣΗ-HUMANIZATION» στη γκαλερί «Irida ART Studio», στη Ζάκυνθο.

Χριστούγεννα 2014. Σχεδιάζει και συμμετέχει στην παραγωγή συλλεκτικού cd, με τίτλο «ΕRT OPEN: Μέχρι τη Νίκη», για την ενίσχυση των Απολυμένων Εργαζόμενων της ΕΡΤ. Από τις εκδόσεις «Φανταστικός Κόσμος» του Αντώνη Νικολουδάκη κυκλοφορεί το λεύκωμα «ΑΝΘΡΩΠΟΠΟΙΗΣΗ», όπου περισσότεροι από εβδομήντα πίνακες και σχέδια του Διονύση Κωνσταντόπουλου, της περιόδου 2010-14, με την επενέργεια εικοσιεπτά κειμένων του συγγραφέα Δημήτρη Βανέλλη συνθέτουν ένα θεατροποιημένο κόμικ. Η πρώτη πανελλαδικά παρουσίαση του βιβλίου έγινε από τον υφυπουργό Πολιτισμού, Παιδείας και Τουρισμού, και βουλευτή Ζακύνθου, Σταύρο Κοντονή και τη διευθύντρια του Μουσείου Σολωμού και επιφανών Ζακυνθίων, Κατερίνα Δεμέτη, στις 24 Μαρτίου 2015 στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Ζακυνθίων, όπου εκτέθηκαν πρωτότυπα έργα που φιλοξενούνται στις σελίδες του.

ΑνθρωποποίησηΣτοιχεία βιβλίου:

Tίτλος: ΑΝΘΡΩΠΟΠΟΙΗΣΗ

Εκδότης: ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Συγγραφέας: ΒΑΝΕΛΛΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ

Εικονογράφος: ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ

ISBN: 978-960-6868-96-2

Έτος κυκλοφορίας: 2015

Σελίδες: 63

 

Eπεξεργασία εικόνας: Παναγιώτα Γκουτζουρέλα

Απάντηση